Bánh Chưng Ngày Tết Việt Nam

Ngày đăng: 04/12/2019 | ẩm thực
Bánh chưng là món ăn quen thuộc trong ngày Tết của Việt Nam nhưng nó có từ bao giờ hay ý nghĩa của nó là gì không phải ai cũng biết.

Nguồn Gốc

Theo truyền thuyết,  bánh chưng Tết xuất hiện từ thời vua Hùng. Nhân dịp năm mới, vua Hùng truyền chỉ trong các Hoàng tử, ai dâng lên món quà ưng ý vua thì sẽ được truyền ngôi. Các Hoàng tử ai ai cũng tìm sơn hào hải vị để cống vua. Duy chỉ Lang Liêu – vị Hoàng tử thứ 18 từ lâu mất mẹ chưa biết sẽ dâng vua vật gì.

Rồi một đêm Lang Liêu nằm mơ có vị thần đến bảo "Trời đất không có gì quý bằng hạt gạo hãy lấy gạo nặn thành hình tròn và vuông tượng trưng cho đất và trời, nhân bánh tựa công ơn sinh thành cha mẹ". Khi dâng lên vua, vua vô cùng vui mừng và đã truyền ngôi lại cho Lang Liêu. Món  bánh chưng và bánh dày có nguồn gốc chính là từ đây.

Mọi người vẫn biết đến  bánh chưng là món ăn truyền thống ngày Tết Việt nhưng không phải ai cũng biết rằng  bánh chưng có rất nhiều ý nghĩa. (Xem Sự tích bánh chưng, bánh dầy)

Bánh chưng mang nét đẹp văn hóa

Theo truyền thuyết Lang Liêu,  bánh chưng hình vuông tượng trưng cho đất. Từ xưa, Việt Nam vốn phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên.Do đó,  bánh chưng tết đã xuất hiện ở mâm cỗ Tết để tỏ lòng biết ơn đến trời đất. Cũng theo truyền thuyết này, bánh chứng chính là tấm long Lang Liên dâng lên vua cha nên bánh chứng còn thể hiện sự hiếu thảo của con cái dành cho cha mẹ.

Bánh chưng có ý nghĩa tinh thần đặc biệt

Tết Nguyên Đán không thể thiếu hình ảnh của bánh chưng. Dân tộc ta có tục lệ từ xưa, cứ đến 27 – 28 Tết, cả gia đình sẽ gói bánh chưng và quay quần bên bếp lửa đặt nồi bánh. Bánh chưng tượng trưng cho sự đoàn tụ sau một năm vất vả.

Ngày nay, rất nhiều gia đình, đặc biệt là các gia đình ở thành phố lớn, không duy trì thói quen này. Tuy vậy, trên mâm cơm cúng Tết, không nhà ai thiếu được chiếc bánh chưng xanh.

Bánh chưng còn tốt cho sức khỏe

Bánh chưng là một món ăn rất bổ dững. Nguyên liệu làm bánh chưng bao gồm gạo nếp, đỗ xanh và thịt lợn. Đỗ xanh giúp thanh nhiệt, giải độc; gạo nếp cung cấp lượng tinh bột lớn và rất tốt cho gan; thịt lợn cung cấp đạm, chất béo, làn them vị ngậy và độ dẻo của bánh.

Từ đó, cứ đến Tết nguyên đán hay các đám cưới, thờ cúng, lễ hội... dân gian cùng nhau làm  bánh chưng, bánh dầy sau thành tục lệ để cúng Tổ tiên, cúng Trời Đất.

Cách gói bánh chưng bằng lá dong với khuôn

Sơ chế các nguyên liệu, dụng cụ gói bánh chưng bằng lá dong
Bạn rửa kỹ các mặt lá, phơi khô, dùng khăn lau sạch, cắt bỏ cuống và 2 đầu theo hướng vuông góc gân giữa lá. Thực hiện công đoạn này cẩn thận, sao cho lá dong cuối cùng dài khoảng 30 cm.

Với dây lạt, bạn dùng nhiều hơn cũng được. Dây lạt cần được phơi khô và tách đôi theo chiều dọc sao cho các dây cuối cùng có độ rộng chừng 0,5 cm. Tiêu chuẩn này giúp bạn gói bánh chưng chắc chắn và dễ dàng hơn.

Gạo đem ngâm sẵn với ít muối, nước cốt dừa để lên màu xanh đẹp. Để làm bánh chưng có phần nếp béo thơm đặc trưng, nên ngâm nước cốt dừa khoảng từ 10 – 12 tiếng. Sau đó, vo gạo lại bằng nước sạch, vớt để ráo.

Với đậu xanh, bạn ngâm 4 tiếng trong thau nước để đậu nở hạt. Sau đó, bạn hấp đậu chín. Đến đây, bạn có 2 lựa chọn: Một là xay/ dùng muỗng nghiền nguyễn, hai là để nguyên hạt đậu. Sau đó, bạn ướp gia vị cho đậu xanh, vo viên, để riêng.

Thịt đã xát muối, rửa sạch, cắt thành miếng nhỏ cỡ 4 cm. Sau đó, đem ướp thịt ba chỉ với tiêu, hạt nêm,…tùy khẩu vị, để yên nửa tiếng cho thấm.

Bước 01: Gấp 4 lá dong thành các góc vuông

Bạn lật mặt lá dong đậm nhất hướng xuống (để làm mặt ngoài khuôn bánh). Sau đó, bạn gập đôi lá lại tạo nếp gấp sao cho vuông góc với đường gân giữa của lá. Tiếp đến, bạn đưa mép trái của lá hướng qua bên phải sao cho chạm đường gân, tạo thành một đường nếp vuông góc với gân. Vậy là xong một cạnh của khuôn bánh chưng hình vuông.

Với 3 lá dong còn lại, bạn thực hiện tương tự như ảnh dưới.

Từ các lá dong đã gấp sẵn, để tuần tự cho lá dong thứ nhất vào khuôn.

Sau đó, xếp chồng lá dong thứ 2 lên lá dong thứ nhất theo hướng đối xứng và chạm mép bề mặt đáy của nhau.

Lá dong thứ 3 tiếp tục xếp chồng lên, theo hướng mặt đáy vừa song song với lá thứ nhất vừa song song với lá thứ 2.

Cuối cùng, xếp chồng lá dong thứ 4 có mặt đáy đối xứng với lá thứ 3.

Bước 02: Xếp nguyên liệu làm bánh chưng vào khuôn lá dong

Trước tiên, bạn cho 1 lớp nếp vào khuôn lá dong, trải đầy mặt đáy.

Tiếp đến, rải lớp đậu xanh lên trên mặt nếp.

Xếp vài miếng thịt lên trên đậu và nếp.

Cuối cùng, cho lớp nếp còn lại phủ đầy lớp nhân.

Vừa kéo, vừa ép chặt 2 cạnh song song của miếng lá xếp vào nhau.

Gấp 2 cạnh khuôn lá còn lại tạo thành 2 chóp nhọn.

Quấn cố định sợi dây lạt có sẵn.

Gập 2 chóp nhọn còn lại vào nhau, đều và chặt tay.

Bước 03: Lấy khuôn ra khỏi gói bánh chưng lá dong.

Buộc dây lạt hoàn tất gói bánh chưng hình vuông

Sợi dây lạt đã quấn ở trên gấp mối vào, giúp giữ cố định cho khuôn bánh chưng không bị bong ra.

Tiếp tục buộc chiếc dây lạt thứ 2 song song với dây thứ 1 để cố định khuôn bánh.

Với 2 dây sau, bạn buộc vuông góc với 2 dây đầu tiên.

Buộc lạt xong, bạn ấn nhẹ các mép, cạnh khuôn gói bánh chưng bằng lá dong để nắn hình vuông vức lại chắc chắn trước khi đem luộc.

Bước 04: Cách nấu bánh chưng

Sau khi hoàn thành các công đoạn trên, cho bánh chưng vào nồi lớn luộc.

Cho nước sôi ngập mặt bánh.

Đậy nắp nồi lại, đè gạch hoặc dùng vật nặng chắn trên nắp nồi để bánh không bị trồi lên khỏi mặt nước.

Khi luộc, bạn canh lửa ở mức vừa, cứ 1 giờ kiểm tra lượng nước một lần. Cách nấu bánh chưng xanh này mất khoảng 10 – 12 tiếng là bánh chín.

:
Tin liên quan
Bánh Tro món ăn dân dã mộc mạc
Vào ngày giỗ chạp, bánh trái chất đầy, nào thịt cá, món xào, món um, món nào vị cũng đậm, khẩu vị được thỏa đến ngấy, lúc ấy người ta cần một thức ăn đạm...
Ngày đăng: 04/12/2019
Bánh hỏi đặc sản của Bình Định
Món bánh hỏi ngon nhất là ở Diêu Trì (Tuy Phước - Bình Định). Đến Diêu Trì là thấy nhan nhản những món ăn với những tấm quảng cáo "cháo lòng, bánh hỏi", món điểm...
Ngày đăng: 04/12/2019
Bánh phu thê đặc sản của vùng quê Bắc Ninh
Đây là loại bánh không thể thiếu trong mâm lễ cưới hỏi và ngày Tết, hội hè của người Kinh Bắc. Cứ mỗi độ Tết đến xuân về, người dân lại nô nức chuẩn bị...
Ngày đăng: 04/12/2019
Bánh cáy quê hương Thái Bình
Nói đến đặc sản ẩm thực của quê hương chị hai Năm Tấn - vùng đất Thái Bình hẳn ai cũng không thể quên món bánh cáy ngọt thơm vị gừng vô cùng nổi tiếng.
Ngày đăng: 27/11/2019
Món Cua Đồng Của Mẹ
Cuộc sống hối hả khiến con người bận bịu với những nỗi lo mà quên dần đi những kỉ niệm. Liệu còn có mấy người vẫn thi thoảng lật lại những trang kí ức tuổi...
Ngày đăng: 23/11/2019
Đăng nhập
Quên mật khẩu
Đăng ký
 Back on top